Stenose van de lage rug
Worden je benen zwaar, moe of pijnlijk na een stukje lopen of lang staan, en zakt dat weer weg zodra je gaat zitten? Dan kan er sprake zijn van een stenose in de lage rug, ook wel lumbale spinale stenose genoemd.
Bij een stenose hebben de zenuwen in je onderrug te weinig ruimte en komen ze onder druk te staan. Dat kan pijn, tintelingen, een doof gevoel of krachtsverlies in één of beide benen geven. Stenose komt vooral voor bij mensen boven de 60 jaar en is meestal het gevolg van normale veranderingen die bij ouder worden horen.
Wat is een stenose?
Een stenose is een vernauwing in de wervelkolom. In de lage rug kan hierdoor minder ruimte ontstaan voor de zenuwen die naar de benen lopen.
Een stenose van de lage rug, ook wel lumbale spinale stenose genoemd, is een vernauwing van dat wervelkanaal of van die openingen. Er is dan minder ruimte voor de zenuwen, waardoor ze in de knel kunnen komen en onder druk komen te staan.
Een stenose leidt niet altijd tot klachten
Een vernauwing van het wervelkanaal komt veel voor. Bij mensen ouder dan 70 jaar is op een MRI bij ongeveer 35 tot 50% een zekere mate van stenose zichtbaar. Toch krijgt maar een deel van deze mensen er ook daadwerkelijk last van.
Net als bij artrose betekent een afwijking op een MRI dus niet automatisch dat die de oorzaak is van je pijn. Daarom stellen we de diagnose altijd op basis van het totale klachtenpatroon, lichamelijk onderzoek en, als dat nodig is, beeldvorming.
Hoe ontstaat een stenose?
Welke klachten passen bij een stenose?
Het meest kenmerkende symptoom is neurogene claudicatio. Dat is pijn, een zwaar gevoel of vermoeidheid in één of beide benen tijdens lopen of lang staan, doordat de zenuwen bij inspanning te weinig ruimte hebben.
Wat je vaak herkent:
Anders dan bij een hernia staan de beenklachten bij een stenose meestal op de voorgrond tijdens lopen en staan.
Twee vormen: foraminale stenose en kanaalstenose
Niet elke stenose zit op dezelfde plek. Waar de vernauwing precies zit, bepaalt voor een groot deel welke klachten je krijgt en of je die in één of in beide benen voelt. We onderscheiden twee vormen.
Foraminale stenose: de opening waar één zenuwwortel de wervelkolom verlaat is vernauwd. Daardoor ontstaan meestal klachten in één been.
Centrale kanaalstenose: het wervelkanaal zelf is vernauwd. Hierbij kunnen beide benen klachten geven, vooral tijdens het lopen.
Beide vormen kunnen zenuwklachten veroorzaken. De klachten en behandeling hangen af van de plaats en ernst van de vernauwing.
Hoe wordt een stenose vastgesteld?
De fysiotherapeut of huisarts kijkt eerst naar je klachten en doet lichamelijk onderzoek. Op basis daarvan kan vaak al worden ingeschat of de klachten passen bij een stenose. Een MRI of andere scan is niet altijd nodig. Een scan kan wel worden ingezet wanneer de diagnose niet duidelijk is of wanneer een operatie wordt overwogen.
Zo’n scan bevestigt de vernauwing. Houd er wel rekening mee dat de ernst van de afwijking op de scan niet altijd overeenkomt met de ernst van je klachten.
Behandeling van een stenose
In de meeste gevallen wordt eerst gekozen voor een conservatieve behandeling, dus een behandeling zonder operatie. Het doel is om de pijn te verminderen, de loopafstand te vergroten en de kwaliteit van leven te verbeteren.
Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat een combinatie van educatie, oefentherapie en een actieve leefstijl hierbij de beste resultaten geeft.
Alleen wanneer de klachten ernstig zijn, de loopafstand sterk beperkt blijft of er sprake is van toenemend krachtsverlies, kan een operatie worden overwogen.
Fysiotherapie en rugtraining bij Revives
Bij Revives Rugexperts kijken we verder dan alleen de MRI. We brengen in kaart welke structuren je klachten veroorzaken en welke bewegingen nog wél goed gaan.
Vervolgens stellen we een persoonlijk behandelprogramma op met:
Ons doel is dat je weer zo lang mogelijk pijnvrij kunt bewegen, wandelen, sporten en deelnemen aan het dagelijks leven.
Veelgestelde vragen over een stenose
Bij voorover buigen komt er iets meer ruimte in het wervelkanaal. Daardoor krijgen de zenuwen minder druk en nemen de klachten vaak snel af.
Niet altijd. De diagnose wordt in eerste instantie gesteld op basis van jouw verhaal en een lichamelijk onderzoek. Een scan wordt vooral gemaakt wanneer de klachten duidelijk passen bij een stenose of wanneer een operatie wordt overwogen.
Alleen wanneer de klachten ernstig zijn, je loopafstand sterk beperkt blijft of er sprake is van toenemend krachtsverlies.
Zeker! We stellen een persoonlijk programma op met oefentherapie, krachttraining, mobiliteit, houding- en loopadvies en begeleiding naar een actieve leefstijl.
Ja, blijven bewegen is juist belangrijk. Welke beweging het beste bij je past, hangt af van je klachten en belastbaarheid. Bij een stenose nemen klachten vaak toe tijdens lang staan of lopen en verminderen ze bij zitten, fietsen of vooroverbuigen. Daarom kan het helpen om activiteiten af
te wisselen en de belasting geleidelijk op te bouwen. Ook oefeningen om de buik- en rugspieren sterker te maken kunnen helpen.
Ja, meestal kun je blijven sporten met een stenose. Het is vooral belangrijk om een vorm van bewegen te kiezen die bij jouw klachten past en de belasting rustig op te bouwen. Fietsen kan bijvoorbeeld prettiger zijn dan wandelen, omdat je tijdens het fietsen voorovergebogen zit. Ook krachttraining kan onderdeel zijn van een goede aanpak.
Ja, fysiotherapie kan helpen om je klachten en beperkingen te verminderen. De behandeling richt zich onder andere op het verbeteren van kracht, mobiliteit en belastbaarheid. Ook kunnen we kijken naar je houding, manier van bewegen en hoe je dagelijkse activiteiten kunt opbouwen.
Het doel is niet om de vernauwing zelf weg te trainen, maar om ervoor te zorgen dat je zo goed mogelijk kunt blijven bewegen en meer kunt doen in het dagelijks leven.
Niet per se. Een vernauwing van het wervelkanaal ontstaat vaak geleidelijk door veranderingen in de wervelkolom. Toch betekent dit niet dat je klachten steeds erger worden. Bij de meeste mensen blijven de klachten na verloop van tijd ongeveer hetzelfde.
Een stenose betekent dus niet automatisch dat je steeds minder kunt.
Bij een stenose van de lage rug worden klachten vaak erger wanneer je langere tijd staat of loopt. Tijdens het fietsen zit je voorovergebogen. Hierdoor ontstaat er meer ruimte voor de zenuwen in het wervelkanaal en kunnen klachten verminderen. Hetzelfde kan gebeuren wanneer je gaat zitten of vooroverbuigt.
